20 feb

Is werkdruk de zoveelste hype?

Organisaties zijn drukker dan ooit met …….werkdruk

Werkdruk is trending topic, bijna elke organisatie heeft werkdruk “hoog op de agenda” staan. Nog nooit hebben we zoveel klanten gehad die “iets aan de werkdruk” willen doen. Uiteraard is dat mooi en wellicht een mooie spin-off van de week van de werkstress van minister Asscher. Maar ik vraag me toch echt af of deze aandacht voor werkdruk niet de zoveelste hype is, waarna we weer verder gaan met waar we mee bezig zijn. Ergo, gaat er echt fundamenteel iets veranderen?

privedrukWerkdruk versus privédruk? Of gewoon druk?

Het begint zoals altijd bij het begin! Wat is eigenlijk werkdruk, wat verstaan we daaronder? Overigens verbaas ik me er als mens altijd over waarom we wel het woord werkdruk, maar niet het woord privé  kennen? En waarom spreken we over werkstress maar niet over privéstress. Maar dat terzijde. Het valt me steeds weer op dat de meeste organisatie eigenlijk niet weten wat er echt wordt bedoeld als uit het jaarlijkse MedewerkersTevredenheidsOndezoek blijkt dat er sprake is van een hoge score op werkdruk. TNO heeft een hele duidelijke definitie en een heel duidelijk model: werkdruk en werkdruk wegwijzer
Werkdruk is een situatie waarin er disbalans is ontstaan tussen de eisen van het werk wat betreft inhoud van het werk en de context van het werk en de mogelijkheden van de werknemer om het werk goed uit te voeren. Werkdruk in deze formulering betekent dat een medewerker lange tijd zijn werk niet afkrijgt of de gewenste kwaliteit echt niet kan leveren. Er zijn verschillende determinanten van werkdruk. Deze verhogen de taakeisen en/of verminderen de mogelijkheden om het werk goed uit te voeren. Deze determinanten kunnen in drie categorieën worden ingedeeld:

  1. determinanten in de arbeidsinhoud
  2. determinanten in de arbeidscontext
  3. determinanten in de regelmogelijkheden

Daarnaast zijn er factoren die ervoor zorgen dat een medewerker die werkdruk ervaart minder snel stress klachten zal ontwikkelen: de buffers, zoals bijvoorbeeld sociale steun. Ook zijn er individuele factoren zoals competenties en werk privé of privé werk balans die de werkdruk kunnen beïnvloeden.

tnowerkdrukmodelZodra er helderheid is wat een ieder verstaat onder werkdruk, is de logische volgende stap om uit te zoeken waar de werkdruk binnen de organisatie vandaan komt. Om vervolgens daarna pas echt te kiezen wat er te doen is aan de werkdruk binnen de organisatie is, zowel op organisatie niveau; het probleem ook echt bij de bron aan pakken, als individueel niveau: zowel voor medewerkers als managers(!) door bijvoorbeeld specifieke coaching of training op het gebied van timemanagement, communicatie, multitasken, stressmanagement, NEE-zeggen, keuzes maken, grenzen stellen etc. Kortom dan pas aan de slag te gaan en daarna periodiek te monitoren/evalueren of de aanpak succes heeft op korte, maar vooral ook op lange termijn, voor wie en wat het oplevert in rendement.

De emmers lopen over, zorgen we voor grotere emmers of straffen we degene die er druppels overheen laat klotsen?

Maar helaas gaat het in de praktijk vaak anders, organisaties proberen pleisters te plakken en snel een aanpak te bedenken “om te zorgen dat bij de volgende MTO het onderwerp werkdruk beter scoort. Zoals de “oplossing” die ik laatst hoorde: “we gaan de werkdruk verlagen, zo kan het niet langer. Als we nu zorgen dat het foutenpercentage daalt, ergo we geen fouten meer maken, dan zakt de werkdruk vanzelf”.  Maar wat bleek (uiteraard):  de werkdruk steeg, het foutenpercentage steeg, evenals het ziekteverzuim en de werksfeer, plus de stress was voelbaar bij binnenkomst!

Zachte heelmeesters, maken stinkende wonden

Het is bekend. Werkdruk kost geld, veel geld, een derde van het ziekteverzuim in Nederland wordt veroorzaakt door werkgerelateerde psychische klachten. Daarmee is zogenoemde psychosociale arbeidsbelasting (PSA) de meest voorkomende beroepsziekte in ons land. Dit soort klachten wordt vaak veroorzaakt door een verstoorde balans tussen werk en privé, werkdruk, baanonzekerheid, of agressie en geweld op de werkvloer. De beraamde kosten voor het totale verzuim door enigerlei psychische aandoeningen voor Nederland bedraagt volgens het Trimbos instituut 2,7 miljard euro per jaar.

Laten we werkdruk aanpakken, maar dan echt, bij de bron en structureel. Stap voor stap, af en toe een workshop of training gaat niet helpen. Er moet echt structureel veranderen aan de manier waarop we werken, op het gebied van taakeisen, regelmogelijkheden, buffers en ook op individueel niveau bij werknemers en managers. Het is onomkeerbaar, de wereld om ons heen verandert snel, de werkvloer en functies veranderen. Digital Detox Manager schijnt echt een de beroepen van de toekomst te zijn. We zijn 24/7 online, de hoeveelheid informatie die een mens per dag tot zich krijgt is groter dan de gemiddelde mens in de 18de eeuw in zijn leven leven te verwerken kreeg. We doen meer zelf (denk eens aan de oude typekamers, postkamers etc.) en worden allrounders (en met als belangrijkste taak emailen-maar liefst 114 per dag gemiddeld)…kortom het tempo waarin we alles doen stijgt, de hoeveelheid werk stijgt…en de werkdruk stijgt. Het is 1 voor 12 en we lossen het niet op met een pleister plakken. We moeten structureel de werkdruk aanpakken. Anders vallen we als domino steentjes om. Terwijl we tegelijkertijd de technologie en alle mogelijkheden hebben om MINDER, in plaats van meer werkdruk, werkstress (maar ook minder privédruk en privéstress) te ervaren.

ONE LIFE, JUST LIFE IT! Wilt u uw medewerkers constant laten balanceren tussen werk & privé of wilt u hen laten genieten van hun werk & leven? Benieuwd hoe het met de werkdruk staat? Interesse in een gericht plan van aanpak? Kijk eens op Career & Live . Of doe alvast de gratis werkprive balans test, online met daaraan gekoppeld een persoonlijk rapport met tips!

Annemie Schuitemaker, die ervoor kiest om 1 dag per week bewust te Digital Detoxen!