Werk en mantelzorg botsen en dat is geen privéprobleem meer

Uit recent onderzoek van FNV onder ruim 2.000 werkende mantelzorgers blijkt iets wat we al vermoeden, maar te lang hebben weggedrukt: meer dan de helft van de mantelzorgers maakt zich zorgen of ze werk en zorg überhaupt kunnen blijven combineren zonder zwaar schade op te lopen, lichamelijk, mentaal én financieel. Ruim 45% voelt zich steeds vermoeider, en bijna **10% staat op het punt “om te vallen” onder de last van deze dubbele verantwoordelijkheid. Slechts een kleine minderheid is tevreden over hoe werk en zorg nu zijn geregeld. Dit is geen individuele kwestie van ‘slechte planning’ of persoonlijke falen, maar een systemisch probleem waar arbeidsmarkt, zorgbeleid en werkcultuur allemaal bij betrokken zijn. Werkende mantelzorgers leveren vermogen, empathie en onbetaalde arbeid — maar krijgen daar onvoldoende structurele steun voor terug.

Het probleem zit niet alleen in de cijfers, maar in de regels die er nu zijn

De Nederlandse wet kent al regelingen zoals calamiteiten-, kortdurend en langdurig zorgverlof, maar die zijn gefragmenteerd, ingewikkeld of onvoldoende voor wat mensen echt nodig hebben in hun leven. Onderhandelingen over bijvoorbeeld zorgverlof voelen soms als een administratieve puzzel die niet aansluit bij wat er op het bord van een mantelzorger ligt. En juist daar ligt de kern van het probleem: het huidige systeem behandelt werk en privé als twee gescheiden werelden, terwijl we één geïntegreerde levenswereld hebben waarin zorg, liefde, verlies, ziekte én werk tegelijk plaatsvinden.

Sociaal verlof: waarom het zo’n gamechanger is

Daarom pleit ik  voor een allesomvattend sociaal verlof,  voor een fundamentele herziening van hoe we verlof denken én regelen. Sociaal verlof is geen nieuwe niche-regeling naast de bestaande stapel, maar een paradigma-shift:

• Het erkent dat levensgebeurtenissen zoals mantelzorg, verlies, scheiding of zorg voor een zieke partner niet ‘privé issues’ zijn, maar zaken die impact hebben op ons functioneren én gezondheid.

• Het voorkomt dat mensen zich ziek moeten melden voor iets wat geen ziekte is — maar wel een legitieme persoonlijke levenssituatie met impact op werk en welzijn.

• Het creëert ruimte waardoor mensen tijd, energie en aandacht kunnen steken in wat er écht telt, zonder dat hun baan of inkomen onnodig onder druk komt.

In deze visie is sociaal verlof dus geen luxe, maar een preventieve maatregel tegen stress, uitval en burn-out, iets wat Nederland niet alleen menselijker, maar ook economisch slimmer maakt.

Waarom juist nu? Aandacht voor Week Werk-Privé Balans

Toeval bestaat niet, van 19 tot 23 januari 2026 is wederom de nationale week van de werkprivé balans.  In deze week   gaat het erom werkdruk, privéstress en combineerbaarheid echt bespreekbaar te maken, van werknemer tot leidinggevende en beleidsmaker. De week is bedoeld om samen te zoeken naar oplossingen, niet om alleen te constateren dat er problemen zijn. Door die week echt aandacht te besteden aan werkpriveblans, maak je duidelijk dat werkprive balans en privestress een collectieve noodzaak die raakt aan:

• arbeidsmarktbeleid

• gezondheid en preventie van overbelasting

• inclusieve werkcultuur waarin mensen serieus worden genomen als volwaardige mensen in plaats van ‘productiecijfers’

• Kortom: een fundament voor duurzame inzetbaarheid).

Het  is echt geen privéprobleem meer, het is een werkgeversvraagstuk