13 okt

Stress bespreken op de werkvloer, maar wie betaalt de rekening?

Wie betaalt: de werkgever of de werknemer?

Het is onvoorstelbaar, maar zelfs in 2014 durven werkgevers (vertaal lijnmanagers) te zeggen tegen medewerkers dat stress gerelateerde interventies, waar privé zaken eventueel een rol in zouden kunnen spelen, betaald moet worden de werknemer zelf.Afgelopen week heb ik het zelfs 3 keer meegemaakt, ik ben perplex. Het zijn steeds identieke verhalen. Een medewerker meldt schoorvoetend dat het niet meer gaat, te veel water in de emmer, de letterlijk druppel, zoals de campagne van minister Asscher zo mooi aangeeft. Top, deze campagne, medewerker durven stress bespreekbaar te maken, weg met dit taboe. Maar dan Optische illusieskomt de aap uit de mouw. De lijnmanager,
tnowerkdrukmodel
soms zelfs in overleg HRM, komt tot de ‘conclusie’ dat niet de enorme werkdruk een grote rol speelt in de oorzaak van de stress, maar ‘ontdekt’ dat er in het privé leven een en ander is gebeurd, zoals bijvoorbeeld een echtscheiding, een sterfgeval, zieke kinderen of manterzorg. Dan komt de boemerang; ‘Fijn dat je dit aankaart, het lijkt ons zinvol dat je hulp gaat zoeken’. Bijvoorbeeld in de vorm van een coachingstraject ….dat de werknemer uiteindelijk zelf moet betalen. Immers…er zit een privé issue onder en dat hoeft de werkgever toch niet te betalen.?!? Maar wat is nu de oorzaak en wat is het gevolg en wat is de druppel? Ik citeer de campagne van check je werkstress nu even letterlijk: ‘Hoe zorg je ervoor dat je gezond en met plezier naar je werk blijft gaan? Herken de signalen en check je werkstress.’ Met de volgende beschrijving: 1 op de 8 werknemers in Nederland heeft last van werkstress. Bijna 1 miljoen mensen lopen jaarlijks het risico op burn-out en andere werkgerelateerde psychische ziekten. Signalen zoals slapeloosheid, aanhoudende hoofdpijn of oververmoeidheid worden vaak niet op tijd herkend. Maar het kunnen de druppels zijn die de emmer doen overlopen. Herken de signalen; bij jezelf of, als leidinggevende, bij je werknemer. Kaart ze op tijd aan, thuis of op de werkvloer. Zodat iedereen gezond en met plezier het werk kan blijven doen.

Waarom kan ik hier nu echt woest over worden?

Wat is oorzaak,wat is gevolg? Te veel stress door de werkdruk of anders om? Het model van TNO is erg duidelijk en dat deel ik graag met jullie, zoals dit ook wordt uitgelegd in het onderzoek van TNO Werkdruk. Werkdruk is een situatie waarin er een disbalans is ontstaan tussen de eisen van het werk wat betreft de inhoud van het werk en de context van het werk en de mogelijkheden van de werknemer om het werk goed uit te voeren. De oorzaken hiervoor kunnen liggen bij de inhoud van het werk, de organisatie (context) van het werk en het individu. Het model van TNO hierover laat dat ook duidelijk zien. Buffers zijn de determinanten die de kans verkleinen dat werkdruk leidt tot werkstress. Persoonlijk omstandigheden kunnen maken dat een medewerker (tijdelijk) wat minder belastbaar is en (tijdelijk) een disbalans ontstaat.In de 3 situaties waar ik in het begin over sprak was er duidelijk sprake van te veel werkdruk, kort gezegd er was sprake van een ‘werk privé onbalans’ en absoluut geen ‘privé werk onbalans’. Hoe kan ik dat zo stellig beweren? Door de duidelijk verhalen van de medewerkers gekoppeld het feit dat ze niet de enige waren op de afdeling en gekoppeld aan de Swing (Survey Werk-thuis Interferentie-NijmeGen), de enige gevalideerde vragenlijst in de Nederlandse taal en voor Nederlandse gebruikers om de werk-privé balans te meten. SWING is ontwikkeld door Prof. Sabine Geurts e.a., Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit Nijmegen. De Swing meet de invloed die werk kan hebben op de thuissituatie, in positieve en in negatieve zin: de werk thuis interferentie. Tevens meet de Swing de invloed die de thuissituatie kan hebben op werk, in positieve en in negatieve zin: de thuis werk interferentie.

Optische illusie; werk privé of privé werk balans

volle emmersIn alledrie de situaties was er duidelijk sprake van een werkprivé onbalans, bleek ook uit de werkprivé balans test.Werk interfereerde in de privé situatie en niet andersom. Het is volgens mij essentieel om te voorkomen dat we een optische illusie hebben, dat werkgevers privé werk onbalans zien, terwijl er eigenlijk sprake is van een werkprivé onbalans. Los van het feit dat als er sprake is privé werk onbalans dat volgens mij hoort bij goed werkgeverschap.Zoals de campagne ‘Check je werkstress’ zo mooi zegt: Maar het kunnen de druppels zijn die de emmer doen overlopen. Herken de signalen; bij jezelf of, als leidinggevende, bij je werknemer. Kaart ze op tijd aan, thuis of op de werkvloer. Zodat iedereen gezond en met plezier het werk kan blijven doen. Overigens gebruiken we de werkprive balans test om duidelijk richting te bepalen in de in te zetten interventies, niet om naar ‘schuldigen’ te zoeken. Het geeft op een duidelijke manier inzicht wat er nodig is om zo effectief mogelijk aan de slag te gaan. Dat kan persoonlijke coaching zijn, een training, workshops, focusgroepen etc.

Geen volle emmers

volleemmersVoorkom dat de emmers overstromen door inderdaad stress bespreekbaar te maken op het werk, maar ga niet wijzen naar een schuldige. Maar zoek samen een oplossing voor alle partijen, alleen al in de eerste helft van dit jaar bedroegen de kosten van werkstress 800 miljard in Nederland. Voorkomen is beter dan genezen, anders is het enkel ‘Penny wise, pond foolish’ en daar wordt niemand beter van. Laat je inspireren tijdens de week van de werkstress van 3 tot 6 november 2014.

Overigens is de werkprive balans test inclusief een persoonlijk rapport gratis voor werkgevers en werknemers te vinden op onze website Career & Live.

Annemie Schuitemaker

directeur Career & Live