Waarom privéstress het strategische vraagstuk is van de advocatuur en zwijgen toekomstige partners kost

De uitkomsten van het recente onderzoek van FD samen met Nederlandse Orde van Advocaten en Stichting Jonge Balie Nederland zijn confronterend en tegelijk glashelder. Slechts 22 procent van de jonge advocaten wil partner worden. Veertig procent sluit het bij voorbaat uit. De rest twijfelt. Niet omdat deze generatie minder ambitieus is, maar omdat zij heel scherp kijkt naar wat het partnerschap in de praktijk betekent. Wat zij zien, schrikt af. Partners die altijd bereikbaar zijn. Partners voor wie privé structureel ondergeschikt is aan werk. Partnerschap als een rol waarin druk niet tijdelijk is, maar permanent. Een jonge advocaat verwoordde het pijnlijk eerlijk.

Het is verschrikkelijk om te zien hoe de werk privé balans van partners is en ik raad niemand aan om partner te worden zoals het nu gaat.

Privéstress is geen bijzaak en geen individueel probleem

Dezelfde enquête laat zien dat de inhoud van het werk juist sterk motiveert. Meer dan de helft van de jonge advocaten blijft in de advocatuur vanwege de zaken, de dossiers en de intellectuele uitdaging. Ook de loyaliteit is hoog. Veel jonge advocaten verwachten over vijf jaar nog bij hetzelfde kantoor te werken. Het probleem zit dus niet in het vak, maar in het toekomstbeeld dat aan het partnerschap kleeft.
Juist daar raakt dit onderzoek aan een thema dat in veel kantoren nog te weinig wordt benoemd. Privéstress.
Privéstress is geen bijzaak en geen individueel probleem. Het is een krachtige factor die direct invloed heeft op prestaties, leervermogen en duurzame inzetbaarheid. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat mentale energie een beperkte hulpbron is. Zorgen over kinderen, mantelzorg, relaties, gezondheid of financiële druk vragen cognitieve ruimte. Die ruimte kan maar één keer worden gebruikt. In de literatuur wordt dit het resource drain principe genoemd. Wat privé energie kost, kan niet volledig worden ingezet op het werk. En andersom geldt precies hetzelfde. In een kennisintensieve sector als de advocatuur heeft dat grote gevolgen. Minder mentale ruimte betekent minder scherpte, minder creativiteit en uiteindelijk minder kwaliteit. Het vergroot de kans op fouten en op uitval. Medewerkers met hoge privéstress die dit niet bespreekbaar maken, vallen aantoonbaar vaker langdurig uit en haken eerder af, juist in de fase waarin zij zich zouden moeten ontwikkelen tot toekomstig partner. Toch wordt privéstress op veel kantoren nog steeds behandeld als iets wat je thuis moet oplossen. Leidinggevenden voelen zich ongemakkelijk, bang om te ver te gaan of om een doos van Pandora te openen. Het gevolg is zwijgen. En zwijgen is duur. In verloop, in verzuim, in gemiste groei en in een steeds kleiner wordende vijver van potentiële partners.

Dit is geen pleidooi voor minder ambitie. Dit is een pleidooi voor ander leiderschap

Wat dit onderzoek ook laat zien, is dat vooral het moment waarop het partnerschap in beeld komt, de balans onder druk zet. Met name bij vrouwen, maar steeds vaker ook bij mannen. De extra verantwoordelijkheden, de continue bereikbaarheid en het samenvallen met een levensfase waarin privé juist meer vraagt, maken dat talent afhaakt nog voordat het echt kan instromen. Dit is geen pleidooi voor minder ambitie. Dit is een pleidooi voor ander leiderschap. Leidinggevenden kunnen hier daadwerkelijk het verschil maken. Niet door therapeut te worden, maar door drie dingen structureel anders te doen. Door te normaliseren dat werk en privé elkaar beïnvloeden en daar woorden aan te geven. Door voorspelbaarheid te bieden in verwachtingen, bereikbaarheid en ontwikkelpaden, omdat onzekerheid een van de grootste stressversterkers is. En door het partnerschap opnieuw te definiëren, met ruimte voor herstel, grenzen en menselijkheid, zonder dat dit gelijkstaat aan gebrek aan inzet of ambitie. In mijn boek Privestress op de werkvloer beschrijf ik precies dit spanningsveld. Hoe organisaties blijven sturen op prestaties, terwijl ze te weinig kijken naar wat mensen dragen. Hoe privéstress onder de radar alles beïnvloedt en waarom leiderschap begint bij het durven voeren van het ongemakkelijke gesprek. Onderbouwd met cijfers, onderzoek en praktijkvoorbeelden, ook uit de juridische wereld.

De advocatuur staat op een kantelpunt

De signalen zijn helder. Wie blijft doen alsof werk en privé gescheiden werelden zijn, verliest talent. Wie het gesprek opent, bouwt aan toekomstbestendig leiderschap. Daarom deze oproep aan advocatenkantoren.
Maak privéstress echt bespreekbaar. En doe dat niet in een losse presentatie, maar in een lezing die schuurt, een interactieve workshop die confronteert en een dialoogsessie waarin partners, medewerkers en jonge advocaten elkaar echt horen.

Geen therapie. Geen soft verhaal. Wel feiten, herkenning en concrete handvatten voor leidinggevenden.
De vraag is niet of dit onderwerp relevant is. De vraag is wie het lef heeft om het gesprek te openen.

Meer weten, kijk hier, mail mij of bestel het boek privestress op de werkvloer.